Concepts

საქართველოში ეროვნული ელექტრონული ჯანდაცვის ქსელის ჩამოყალიბების კონცეფცია

წინამდებარე კონცეფცია შემუშავებულია 2005 წლის 7 აპრილის მსოფლიო ჯანმრთელობის 59-ე ასამბლეაზე (A58/21) მიღებული ელექტრონული ჯანდაცვის განახლებული სტრატეგიის (Provisional agenda item 13.17) ძირითადი დებულებების და რეკომენდაციების გათვალისწინებით.

უკანასკნელი წლების განმავლობაში საქართველოში აღინიშნა არადამაკმაყოფილებელი სამედიცინო-დემოგრაფიული სიტუაცია, დაბალი შობადობა, სიკვდილიანობის მაჩვენებლების ზრდა, სიცოცხლის მოსალოდნელი ხანგრძლივობის შემცირება და ა.შ. ჯანმრთელობის მდგომარეობის მახასიათებელთა გაუარესება, უპირველეს ყოვლისა, მოსახლეობის სოციალურად დაუცველ ფენებში აღინიშნება. სოციალურ-ეკონომიკური მიზეზების გარდა მოსახლეობის ჯანმრთელობის მაჩვენებლების გაუარესება საქართველოს ჯანდაცვის სისტემაში არსებული რთული სიტუაციითაც არის განპირობებული. ცნობილია, რომ საქართველოს ჯანდაცვის სისტემა ხასიათდება სამედიცინო დახმარების რეალიზების ეტაპობრივობის პრინციპის დარღვევით, მისი პირველადი, მეორადი და მესამეული დონეების დისპროპორციით, თანამედროვე სამედიცინო ტექნოლოგიების ნაკლებობით და ა.შ. საქართველოს ჯანდაცვის სფეროს რეფორმის აუცილებელ ამოცანებს სამედიცინო-სანიტარული დახმარების დონის და ხარისხის ამაღლება და ექიმთა კვალიფიკაციისა და მოქმედების ეფექტურობის ამაღლება წარმოადგენს. ამისათვის აუცილებელია ჯანდაცვის სფეროს ახალ მეთოდოლოგიურ დონეზე გადაყვანა, რომელიც სწრაფად განვითარებადი მაღალი ტექნოლოგიების გამოყენებას ითვალისწინებს. ამ თვალსაზრისით უაღრესად მნიშვნელოვანია, ეფექტურია და პერსპექტიულია ელექტრონული ჯანდაცვის გამოყენება, რაც ტელე-კომუნიკაციური შესაძლებლობების გამოყენებით სამკურნალო-დიაგნოსტიკური კონსულტაციების, ჯანდაცვის სფეროში მენეჯერული, საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ღონისძიებების ორგანიზება-ჩატარებას ითვალისწინებს.

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის და ტელეკომუნიკაციების საერთაშორისო კავშირის მიერ ელექტრონული ჯანდაცვის შესახებ გამოქვეყნებული ერთობლივი რეკომენდაციების (SG 2.6-98) თანახმად, ელექტრონული ჯანდაცვა ეროვნული ჯანდაცვის პოლიტიკის განსაზღვრა-რეალიზების ინტეგრალურ კომპონენტს წარმოადგენს. ის წარმატებით გამოიყენება:

1. ადმინისტრაციული მიზნით;

2. ეროვნული ჯანდაცვის სტრუქტურის განვითარება-განმტკიცების მიზნით;

3. საბაზო და უწყვეტი სამედიცინო განათლების რეალიზების მიზნით;

4. სამედიცინო მომსახურების ხარისხისა და ეფექტურობის უზრუნველყოფის მიზნით.

წინამდებარე კონცეფციის მიზანს საქართველოს ჯანდაცვაში დისტანციური სამედიცინო დახმარების და სწავლების მეთოდების დანერგვა და ეროვნული ელექტრონული ჯანდაცვის ქსელის ჩამოყალიბება წარმოადგენს. თავის მხრივ, ეროვნული ელექტრონული ჯანდაცვის ქსელის ჩამოყალიბების ძირითად მიზანს სახელმწიფოს ერთიანი სამედიცინო საინფორმაციო სივრცის შექმნა წარმოადგენს. ქვეყანაში ეროვნული ელექტრონული ჯანდაცვის ქსელის ჩამოყალიბება ერთიანი მონაცემთა ბაზის რეალიზებას, ჯანდაცვის მართვის სისტემაში თანამედროვე სამედიცინო საინფორმაციო სისტემების დანერგვას უზრუნველყოფს.

საქართველოში ელექტრონული ჯანდაცვის ქსელის ჩამოყალიბების აუცილებლობას განაპირობებს:

• მოსახლეობის დიდი ნაწილის დედაქალაქში ლოკალიზება;

• ჯანდაცვის სფეროს ცენტრალიზების ტენდენცია;

• ქვეყნის გეოგრაფიულ-კლიმატური თავისებურებები;

• მოთხოვნისა და შესაძლებლობების შეუსაბამობა რეგიონულ სამედიცინო დაწესებულებებში;

• მკურნალობის ფინანსური ხარჯების მაღალი დონე.

ეროვნული ელექტრონული ჯანდაცვის კონცეფციის რეალიზება უზრუნველყოფს:

• დროულ, კვალიფიციურ და ადექვატურ სამედიცინო დახმარებას ზოგადად ქვეყანაში და განსაკუთრებით - რეგიონებსა და ძნელად მისადგომ რაიონებში;

• დაავადების დაწყებიდან სამედიცინო დახმარების გაწევამდე დროის შუალედის შემცირებას;

• მოსახლეობის ჯანმრთელობის მონაცემების გაუმჯობესებას სარწმუნო დიაგნოსტიკის და მკურნალობის სწორი ტაქტიკის სწრაფი შერჩევის გზით;

• რეგიონული სპეციალისტების პოტენციალის გამოყენებას;

• ეკონომიკური მომგებიანობის რეალიზებას.

საქართველოს ეროვნული ელექტრონული ჯანდაცვის ქსელი ორგანულად შეუთავსდება ქვეყნის საინფორმაციო-კომუნიკაციურ ინფრასტრუქტურას და მაქსიმალურად გამოიყენებს არსებულ რესურსებს. წინამდებარე კონცეფცია ითვალისწინებს ტექნიკური და პროგრამული შესაძლებლობების უნიფიცირებას მათი უპირობო თავსებადობის უზრუნველყოფის მიზნით.

წინამდებარე კონცეფციის რეალიზება შემდეგი აქტივობების ეტაპობრივ განხორციელებას გულისხმობს:

• დისტანციური კონსულტირება (სტატიკური და დინამიური)

• ბიოტელემეტრია

• დისტანციური სწავლება

• მონიტორინგი

• მობილური ელექტრონული ჯანდაცვა

• სახლის ელექტრონული ჯანდაცვა.

ელექტრონული ჯანდაცვის შესაძლებლობების მაქსიმალური ეფექტურობით გამოიყენება ზემოდასახელებულ აქტივობათა შეთავსებით მიიღწევა:

1. დისტანციური კონსულტირება + ბიოტელემეტრია - გადაუდებელი და გეგმიური სამედიცინო დახმარება

2. დისტანციური სწავლება + დისტანციური კონსულტირება - სამედიცინო პერსონალის პროფესიული დონის ამაღლების მიზნით და ა.შ.

საქართველოში ეროვნული ელექტრონული ჯანდაცვის ქსელის ჩამოყალიბების კონცეფციის რეალიზების მოსალოდნელი შედეგებია:

• ერთიანი ელექტრონული ჯანდაცვის საინფორმაციო სისტემის ჩამოყალიბება

• მოსახლეობისთვის სპეციალიზირებული სამედიცინო დახმარების მისაწვდომობის უზრუნველყოფა

• ჯანდაცვის სისტემის დეცენტრალიზაცია

• სამედიცინო დახმარების ხარისხის ამაღლება დიაგნოსტირების გაუმჯობესებისა და მიზანმიმართულ ქმედებათა დაჩქარების გზით

• სამედიცინო მომსახურების ღირებულების შემცირება საწოლ-დღეების შემცირების ხარჯზე

• კომერციული მომსახურების ნუსხის გაფართოვება

• "გამოძახებით" მომუშავე სამედიცინო პერსონალის ეფექტურობის გაზრდა

• ჯანდაცვის სფეროში არასაბიუჯეტო ფინანსირების წყაროების და საინვესტიციო კაპიტალის მოზიდვა

• დიაგნოსტირებისა და მკურნალობის ახალი მეთოდების დანერგვის დაჩქარება

• საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მართვის და ეპიდემიოლოგიური კონტროლის გაუმჯობესება

• ტრანსპორტული შემადგენელის შემცირება საკონსულტაციო-დიაგნოსტიკურ დახმარებასა და სწავლებაში

• საბაზო და უწყვეტი სამედიცინო განათლება

• მოსახლეობის უწყვეტი განათლება

• პაციენტთა დისტანციური მართვა და რეაბილიტაცია

• ერთიანი მონაცემთა ბაზის შექმნა

• ნაციონალური ჯანდაცვის სისტემის განვითარება და უცხოურ სისტემებთან მისი ინტეგრაციის დაჩქარება.